Wonen voor morgen
Zelfstandig wonen met professionele zorg
Nederland staat voor een grote opgave om vóór 2030 bijna 290.000 woningen voor ouderen te realiseren, waarvan ongeveer 40.000 zorggeschikte woningen in geclusterde woonvormen. Deze urgentie was de startvraag van het gezamenlijke onderzoek van Finance Ideas en EGM: hoe kunnen we bijdragen aan het versnelt realiseren van woningen voor ouderen en mensen die meer zorg nodig hebben. EGM werkt dagelijks aan de woonopgave voor deze groepen, gedreven om bij te dragen aan een inclusieve omgeving waar mensen prettig kunnen samenwonen. Samen vertalen we die opgave naar concrete vormen van wonen. We onderzoeken hoe woningen eruit moeten zien, wat het kost en hoe we het betaalbaar en aantrekkelijk maken voor bewoners en partners in de keten.
Waarom dit iedereen raakt
Thuis is meer dan een dak boven je hoofd. Het is de plek van dagelijkse rituelen, gewoontes en sociale contacten. Ouderen willen hun autonomie behouden en tegelijk niet vereenzamen. Ze willen veilig en vertrouwd wonen in de buurt die ze kennen. Tegelijk wordt de formele zorg steeds moeilijker uitvoerbaar omdat er te weinig zorgverleners zijn. Dat maakt nieuwe woonvormen noodzakelijk. Denk aan kleinschalig samenwonen, gemengde woongebouwen of intergenerationeel wonen. Informele hulp en buurtverbanden vullen elkaar aan, terwijl woningen zo zijn ingericht dat professionele zorg efficiënt aan huis geleverd kan worden.
De aanleiding voor het onderzoek was precies deze combinatie van menselijke noodzaak en systeemvraag. Hoe ontwerp je woningen die ruimte geven aan eigen regie en ontmoeting en tegelijk zo zijn ingericht dat zorgverleners en familie en vrienden kunnen werken en ondersteunen? Welke financiële instrumenten, zoals stimuleringsregelingen van VWS en VPT vergoedingen, kunnen dit mogelijk maken? Hoewel er subsidies zijn, blijkt de praktijk vertraagd. Wij laten zien wat er nodig is om die impuls om te zetten in uitvoerbare projecten.
Een eenvoudig testmodel
Om concreet te blijven, werken we met een herkenbaar rekenmodel: een standaardgebouw met 60 tweekamerwoningen. Dat model is uitgewerkt in drie varianten: (1) reguliere nultredenwoningen zonder gemeenschappelijke ruimte, (2) een geclusterde woonvorm met ontmoetingsruimte en (3) een zorggeschikte groepswoningvariant met huiskamers per verdieping en minder units. Met deze scenario's hebben we investeringen, huuropbrengsten, subsidie inzet en exploitatie doorgerekend, zodat ontwerpkeuzes direct zichtbaar maken wat ze betekenen voor bewoners en voor de portemonnee. Zo koppelen we ruimtelijk ontwerp aan financiële haalbaarheid en tonen we welke voorwaarden nodig zijn om projecten te realiseren.
Onderzoeksresultaat biedt kansen
De kernuitkomst is hoopgevend: zorggeschikt wonen is geen onbetaalbare droom. Wanneer ontwerpkeuzes, stimuleringssubsidies en zorgvergoedingen zoals VPT met een dagbestedingscomponent goed op elkaar worden afgestemd, kan de financiële kloof veel kleiner zijn dan verwacht. De stimuleringsregeling voor zorggeschikte woningen biedt een concrete bijdrage. Die steun, gecombineerd met slimme typologiekeuzes en variatie in woningformaten, maakt een haalbare businesscase mogelijk voor corporaties en zorgpartners.
Tegelijk gaat het niet alleen om geld. Typologie, schaal en woninggrootte bepalen sterk de woonkwaliteit en de exploitatie. Een gemengde woonvorm waarin ongeveer een derde van de bewoners een Wlz-indicatie heeft blijkt in de praktijk vaak het meest veerkrachtig: er is sociale menging, ontmoeting en draagvlak voor communitymanagement zonder dat het de indruk van een verpleeghuis wekt. Variatie in grootte, bijvoorbeeld 34, 46 of 69 vierkante meter, beïnvloedt zowel rendement als verhuurbaarheid. Kleinere units kunnen het rendement verhogen, terwijl ruimere woningen in perifere gebieden nodig zijn om mensen te verleiden te verhuizen.
Kleine ingreep, grote impact
De beste oplossingen voelen eenvoudig en mensgericht. Een drempelloze entree, een integraal toegankelijke badkamer met ruime draaicirkels, ramen op zithoogte en een klein zitje bij de voordeur veranderen direct de beleving van wonen. Ook de keuze voor een gebouwtype bepaalt het dagelijks leven: een carré of hof nodigt sneller uit tot contact, terwijl een corridorgebouw economisch vaak gunstiger is maar met slimme tussenruimtes ook menselijk kan worden. Het gaat dus niet alleen om techniek maar ook om welke menselijke effecten we centraal zetten en welke financiële keuzes daarbij horen.
Toepassing in de praktijk
We zetten de inzichten direct om in stappen die toepasbaar zijn in projecten. Met corporaties en zorgpartners delen we factsheets en modelberekeningen om lokaal te verkennen welke variant bij een locatie en doelgroep past. In steden werken compactere woningen goed, terwijl in buitengebieden vaak ruimere woningen nodig zijn om mensen te verleiden te verhuizen. Optoppen van bestaande complexen kan snel extra woonruimte opleveren en geeft bewoners de mogelijkheid om in hun vertrouwde buurt te blijven wonen. Terwijl vrije kavels juist de kans bieden om vanaf de grond toekomstbestendig te ontwerpen met doorlopende toegankelijkheid en groen. Elke situatie vraagt om maatwerk in typologie en metrages om maatschappelijke en financiële doelen te combineren.
Samen verder bouwen
Dit onderzoek is geen eindpunt maar een uitnodiging. EGM en Finance Ideas hebben de cijfers en de ruimtelijke modellen samengebracht om te laten zien dat zorggeschikt wonen wél kan. We nodigen woningcorporaties, zorgaanbieders, gemeenten en andere partners uit om pilots op te zetten, lokale varianten door te rekenen en samen projecten te realiseren die autonomie, veiligheid en sociale verbinding bieden nu en voor de toekomst.
Kort gezegd: we begonnen met een simpele vraag, hoe versnellen we het bouwen van woningen waar ouderen prettig en veilig kunnen blijven wonen. Met ruimtelijke voorbeelden en financiële doorrekeningen laten we zien welke stappen concreet mogelijk zijn. De rode lijn is helder: combineer mensgericht ontwerp, passende typologie en bestaande financieringsinstrumenten. Alleen zo wordt zorggeschikt wonen realiseerbaar en toekomstbestendig.
Benieuwd hoe je deze inzichten kunt toepassen?
Meld je aan voor het kosteloze webinar ‘Zorggeschikt wonen: Wonen voor Morgen’ op donderdag 29 januari 2026 (16.00–17.00 uur), waarin Finance Ideas en EGM architecten laten zien welke ontwerp- en keuzeknoppen je kunt gebruiken om zorggeschikte woonvormen daadwerkelijk van de grond te krijgen.
Meer informatie en aanmelden: https://finance-ideas.nl/webinar-zorggeschikt-wonen-wonen-voor-morgen/
Lees hier het volledige onderzoek